Haptonomie is eigenlijk niet in woorden uit te leggen. Haptonomie zou je moeten ervaren om een beetje te kunnen begrijpen wat het inhoudt en omvat.
In onze cultuur en tijd waarin de eeuwige haast nogal eens ons leven bepaalt ‘vergeten’ we soms te vaak om ons gevoel toonaangevend te laten zijn voor ons doen en laten en voor de keuzes die we (moeten) maken. Als gevolg van de toenemende verzakelijking en efficiëntie hebben we geleerd meer te vertrouwen op onze verstandelijke vermogens en verschuiven we ons gevoel nogal eens naar het tweede plan.
Maar ook bijvoorbeeld minder goede ervaringen uit het nabije of verdere verleden kunnen er verantwoordelijk voor zijn dat we, vaak ongemerkt en onbewust, onze toevlucht tot het eenzijdige van het denken nemen, waarmee we hopen onszelf beter onder controle te hebben.
We doorweven ons denken dan niet meer met ons gevoel en maken onze keuzes op grond van wat we menen dat van ons verwacht of wenselijk geacht wordt. We 'vergeten' wie we zelf in wezen zijn. Dat wat we in wezen willen, los van conventies en verwachtingen, verschuift naar de achtergrond. Op den duur geeft dat problemen waardoor klachten ontstaan die van allerlei aard kunnen zijn: lichamelijk, psychisch of emotioneel.

Haptotherapie (de therapeutische toepassing van de haptonomie) kan helpen mensen weer in contact met zichzelf te laten komen, in contact met zijn wezenlijke ik, dat diep in zichzelf bij elk mens aanwezig is.

Weer leren luisteren naar je gevoel, dat is kort gezegd waar het om draait. En wanneer je dat gevoel weet te integreren in je bestaan word je een completer mens, een mens dat zijn verstand met zijn gevoel doorstraalt, zijn eigen mogelijkheden ontdekt en van daaruit beslissingen neemt en keuzes maakt die voor hemzelf van belang zijn en bij hém passen.

Haptotherapie is een hulpmiddel daartoe waarbij het erom gaat te ervaren en te ontdekken in je gevoel wie je in wezen bent. Een essentiële rol speelt daarbij de directe of indirecte aanraking, waarvan het woord haptonomie is afgeleid. Aanraken is iets heel basaals, ons eerste contact, als pasgeborene, met andere mensen verloopt via deze weg. Aanraken is ontmoeten en doet iets met je, roept iets in je op, hetgeen afhankelijk is van je eigen ervaringen en de bedoeling van de ander. Als het ware kan iemand door de haptonomische aanraking 'meer tevoorschijn komen' als de persoon die hij in wezen is.

In de eerste afspraak, die om te beginnen uit een gesprek bestaat, is van belang te achterhalen met welke bedoeling iemand komt, wat de hulpvraag is en globaal een inzicht te krijgen en geven van de te volgen aanpak. Deze aanpak staat niet vast van het begin tot het einde van de therapie maar kan per keer worden bijgesteld en is afhankelijk van de ontwikkeling en vraag van de cliënt. Elke behandeling gaat met instemming en in overleg.

Een vervolgbehandeling vindt meestal plaats op de behandelbank of in oefenvorm, of een combinatie hiervan. Vaak zal het ondersteund worden door een (vervolg op het eerste) gesprek.

Het aantal behandelingen is natuurlijk afhankelijk van persoon en hulpvraag. Meestal is na drie behandelingen wel duidelijk of haptotherapie zinvol is en voortgezet kan worden.